هامفري (مستر همفر)
62
مزدوران انگليس، خاطرات همفر جاسوس انگليس در كشورهاى اسلامى (فارسى)
پيامبر ما محمّد صلى الله عليه و آله و سلم را تكذيب مىكنند و ما نيز در اين امر با ايشان مقابلهء به مثل مىكنيم . من گفتم : مولانا ! مگر نظافت از ايمان نيست ؟ پس چرا در صحن شريف ، خيابانها و كوچهها اين قدر آشغال مىريزند ؟ حتّى من در مدارس علميّه هم نظافت نديدم . او گفت : شكّى نيست كه نظافت از ايمان است ولى ما چه كنيم كه مشكل ، كمآبى و از طرفى بىتوجّهى حكومت به امر نظافت است . بدل خيلى حاضر جواب بود و عجيب آن كه همهء پاسخهاى او به سؤالات من مطابق با پاسخهايى بود كه خود مرجع تقليد در مقابل همين سؤالات به من داده بود بدون هيچ كم و زيادى به استثناى عبارت ( بىتوجّهى حكومت به امر نظافت ) كه در پاسخ سؤال سوّم من بدل به جواب مرجع تقليد شيعه اضافه كرده بود . من از اين بدلسازى دقيق و مطابق با اصل سخت در شگفت ماندم ، چرا كه مرجع تقليد شيعيان در نجف در جواب همين سؤالات من ، دقيقاً همين پاسخها را داده بود و بدل مرجع تقليد به فارسى سخن مىگفت همان گونه كه خود مرجع تقليد شيعيان در نجف فارسى حرف مىزد . دبيركلّ به من گفت : اگر با هر يك از اشخاص اصلى چهارگانهء ديگر هم رو به رو شوى و با آنها صحبت كنى ، آنگاه مىتوانى با بدلهاى آنها نيز گفت و گو كنى تا ببينى كه چگونه رفتار و گفتار اين بدلها همسان اصليهايشان است . من گفتم : من كيفيّت افكار شيخ الإسلام را مىشناسم ، چرا كه استادم شيخ احمد افندى كاملًا راجع به افكار او برايم سخن گفته است . دبيركلّ گفت : پس بفرما با بدلش صحبت كن . من پيش بدل شيخ الإسلام رفتم و به او گفتم : افندى ! آيا فرمانبردارى از